Toplumumuzda sıkça duyduğumuz “Babası da geç konuşmuştu”, “Erkek çocuğudur, biraz geç dillenir” veya “Zamanla nasılsa açılır” gibi söylemler, maalesef çocuklarda erken müdahale şansının kaçırılmasına neden olabilmektedir. Dil ve konuşma becerileri, çocuğun zihinsel ve sosyal gelişiminin en önemli göstergelerinden biridir. Kartal dil ve konuşma terapisti arayışındaki ebeveynler için hazırladığımız bu rehberde, gecikmiş konuşmanın belirtilerini ve evde yapabileceğiniz yanlışları ele alıyoruz.
Gecikmiş Konuşma Nedir ve Belirtileri Nelerdir?
Gecikmiş konuşma, bir çocuğun dil gelişiminin kendi yaş grubundaki beklenen kilometre taşlarının gerisinde kalması durumudur. Her çocuğun gelişimi kendine özgü olsa da, klinik olarak takip edilmesi gereken kritik eşikler vardır:
-
12-15 Ay Arası: Çocuğunuz “anne, baba, ver” gibi anlamlı ilk kelimelerini üretmiyorsa, adına tepki vermiyorsa veya işaret parmağıyla istediklerini göstermiyorsa.
-
18-24 Ay Arası: En az 20-50 arası kelime dağarcığına sahip değilse ve iki kelimeli basit cümleler (örn: “Anne su”, “Baba gel”) kuramıyorsa.
-
2-3 Yaş Arası: Konuşması yabancılar tarafından anlaşılmıyorsa, hala sadece işaretle anlaşıyorsa ve üç kelimelik cümleler kuramıyorsa bir dil ve konuşma terapisti değerlendirmesi şarttır.
Gecikmiş Konuşmada Ekran Süresinin Etkisi
Günümüzde gecikmiş konuşmanın en büyük çevresel tetikleyicilerinden biri kontrolsüz ekran maruziyetidir. Tablet, telefon ve televizyon karşısında uzun saatler geçiren çocuk, tek yönlü bir iletişime maruz kalır. Dil öğrenimi etkileşim gerektirir. Çizgi film karakterleri çocuğa soru sormaz veya onun cevabını beklemez. Bu durum, çocuğun ifade edici dil becerilerinin körelmesine yol açar. Evde ekran süresini sıfırlamak veya minimuma indirmek, atılacak ilk ve en güçlü adımdır.
Merkezimizde Dil ve Konuşma Terapisi Nasıl Planlanır?
Gecikmiş konuşma tablosu bazen tek başına çevresel faktörlerden kaynaklanırken; bazen de Otizm Spektrum Bozukluğu, işitme kaybı veya çocukluk çağı apraksisi gibi durumların habercisi olabilir. Bu yüzden doğru teşhis çok önemlidir.
Kartal Çocuk Danışmanlık Merkezi’nde, alanında uzman Dil ve Konuşma Terapisti Mustafa Caner Yalçın ve Dilşad Aykırı tarafından çocuğunuzun detaylı değerlendirmesi yapılır. Türkçe Erken Dil Gelişim Testi (TEDİL) gibi standartize testler kullanılarak çocuğun dil yaşı belirlenir. Ardından, DIR Floortime ve oyun temelli doğal dil öğretim teknikleriyle çocuğun iletişim kurma motivasyonu artırılır.
Siz de çocuğunuzun konuşma gelişiminde bir yavaşlık gözlemliyorsanız, “bekle ve gör” yaklaşımı yerine erken müdahalenin gücüne inanın. Randevu ve değerlendirme için uzman kadromuzla hemen iletişime geçebilirsiniz.
